POLITIEK ZET ZICH IN VOOR VLAAMSE CROSSCIRCUITS

“We zitten op een kritisch niveau: er is nog een viertal circuits in Vlaanderen. Veel minder kan niet.” Dat zegt Kris Verduykt, inwoner en gemeenteraadslid van Lommel en lid van het Vlaams Parlement voor Vooruit, de Vlaamse socialistische partij. Verduykt is ook lid van de commissie Leefmilieu, Natuur en Ruimtelijke Ordening. “Al jaren zeggen de partijen dat er circuits bij moeten komen, maar we moeten er eerst voor zorgen dat de circuits die er nog zijn kunnen blijven.”
Vlaanderen heeft een grote motocrossgeschiedenis en -traditie, vooral in de Kempen. In de jaren zeventig en tachtig waren er volop terreinen waar crossers door de week konden trainen en motoren konden testen. Buitenlandse toppers kozen België zelfs als uitvalsbasis: centraal in Europa en veel circuits op een kleine oppervlakte, van harde banen tot zandcircuits. In 1990 waren er in Vlaanderen maar liefst 103 permanente motocrossterreinen! In die periode grossierden Belgen ook in wereldtitels, maar daar is de klad in gekomen. Minder en minder circuits kregen een vergunning, zodat er momenteel nog slechts vier permanente circuits zijn: Genk, Lille, Lommel en Balen. Daarmee verminderde ook het aantal wereldtitels voor Belgen en bleven de buitenlanders steeds vaker weg. En als er Belgische toppers zijn, trainen ze bijna niet meer in eigen land, maar vooral in Frankrijk, Italië en Spanje. Dat heeft als bijkomend voordeel dat het weer daar in de winter beter is. Dat wil niet zeggen dat er helemaal geen motocross meer is in Vlaanderen. Integendeel: wie in voorjaar en zomer Vlaanderen doorkruist, ziet regelmatig aankondigingen van motocrossen, zowel van de liefhebbersbonden als van de Belgische Motorrijders Bond (BMB). Op de wedstrijdkalender van die BMB, bijvoorbeeld, staan vijftien evenementen (inclusief de MXGP van België in Lommel). Kris Verduykt hoort van omwonenden van crossterreinen ook dat voor hen niet de wedstrijden het probleem zijn. “De moeilijkheid zit hem in de trainingen”, zegt Verduykt. “Het grootste pijnpunt is dan het geluid. Ik begrijp dat wel, maar om de sport te kunnen blijven beoefenen, is er behoefte aan vaste circuits. Het circuit van Lommel ligt redelijk ver van woongebied en rond de baan is ook een begroeide geluidswal van zes meter hoog, maar toch is er tegenstand. Als het daar zelfs niet zou kunnen, dan kan het nergens meer…”
Inmiddels lijkt er in België toch iets in beweging te komen. Basis daarvoor is de conceptnota van 9 juli 2025, opgesteld door zeven Vlaams Parlementsleden van de NVA onder aanvoering van Andy Pieters. Het betreft de ‘Conceptnota voor nieuwe regelgeving over de toekomst van gebieden voor gemotoriseerde geluidsproducerende sporten in Vlaanderen’. Al sinds 2017 zijn de Vlaamse regering en Sport Vlaanderen actief rond de problematiek van de terreinen. In de conceptnota van Pieters & Co. staat te lezen dat op 22 december 2023 in een mededeling van de bevoegde minister aan de Vlaamse regering wordt erkend “dat gemotoriseerde geluidsproducerende sporten zoals motocross of rallycross door hun aard specifieke terreinen vereisen, maar in Vlaanderen onder druk staan door de beperkte beschikbare ruimte voor die sporttakken, door kritiek over geluids- of stofhinder, door de milieu- en natuurregelgeving en door het belang van een lokaal draagvlak”. Er wordt in de conceptnota ook gewezen op de mooie geschiedenis die Vlaanderen heeft in de diverse motorsporten: “Het moet de vaste ambitie van Vlaanderen zijn om ook in de toekomst te zorgen voor een plaats voor gemotoriseerde geluidsproducerende sporten: waar dat mogelijk is, en in evenwicht met de bescherming van de mens en het milieu. Deze conceptnota is opgevat als een soort van masterplan dat het startsein wil geven voor een traject naar meer rechtszekerheid op de lange termijn en een duurzame toekomst voor het beperkte aantal beschikbare terreinen in Vlaanderen, in evenwicht met mens en milieu.”
Pieters en zijn mede-parlementsleden geven in de conceptnota een overzicht van de vier bestaande Vlaamse circuits en hun problemen.
Zo is de omgevingsvergunning van het MX Honda Park in Olmen (Balen) (dat al bestaat sinds 1972) vernietigd en kan daar op dit moment – net als in Lille – met elektrische motoren worden gereden tot er een echte oplossing is gekomen.
Voor Lille geldt dus hetzelfde: al sinds 1974 baat de Motorclub Lille daar een motocrossterrein uit. Het terrein ligt op 1.000 meter van een woongebied met een landelijk karakter. Er liep een milieuvergunning tot 31 juli 2022 en op 15 december 2022 werd een nieuwe omgevingsvergunning afgegeven, maar die werd op 11 januari 2024 door de Raad voor Vergunningsbetwistingen vernietigd en sindsdien kan het terrein alleen gebruikt worden voor e-bikes.
Het Stedelijk Motorcrosscentrum Lommel bestaat sinds 1970. In april 2020 leverde de provincie Limburg een nieuwe omgevingsvergunning af, maar daartegen kwam protest, zodat de Vlaamse minister van Omgeving een besluit moest nemen. Die gaf op 19 augustus 2021 een vergunning af met bijzondere voorwaarden om de geluidshinder tot een aanvaardbaar niveau te beperken. Zo worden maximale geluidsnormen opgelegd voor de dichtstbijzijnde woonwijk, op 750 meter van de omloop. Daarnaast moest er een continu meetnetwerk worden geïnstalleerd om de geluidshinder te monitoren. Het centrum vroeg vervolgens een bijstelling van de vergunningsvoorwaarden aan om internationale wedstrijden mogelijk te maken en op 19 april 2023 kwam er een ministerieel besluit waarin rekening werd gehouden met de bezwaren van de buurt en het verzoek gedeeltelijk in werd gewilligd. Nationale en internationale wedstrijden werden daardoor wel mogelijk, maar strikte voorwaarden moeten de geluidshinder tot een aanvaardbaar niveau beperken. De huidige situatie is dat er in Lommel nog altijd kan worden gereden op weekdagen tussen 13.00 en 19.00 uur en in het weekend tot 18.00 uur. De omloop moet elke maandag en minstens één zondag per maand gesloten zijn.
Tot slot het terrein van de Horensbergdam in Genk. Dat is een activiteitensite voor motorvoertuigen, gelegen aan de N75 Europalaan, aan de rand van het Nationaal Park Hoge Kempen tussen Waterschei en As. Op dat terrein is een kartbaan, een crossbaan en een model-racebaan. Er worden sinds de jaren zestig motocrossen georganiseerd, maar op 9 maart 2025 eindigde de vergunningstermijn en volgens de nota lopen er op dit moment “een project-milieueffectrapportage (project-MER) en een omgevingsvergunningsaanvraag om deze te vernieuwen. De Genker Kart-vereniging heeft sinds 5 september 2024 weer een omgevingsvergunning, de procedure voor Auto Moto Club Genk (motocross) loopt momenteel nog. In oktober 2025 kende het provinciebestuur van Limburg weliswaar een nieuwe vergunning voor onbepaalde duur toe aan de AMC Genk, maar daar heeft de Limburgse Milieukoepel beroep tegen aangetekend.
De conclusie is dus dat er op dit moment dus alleen in Lommel en Genk nog gecrosst kan worden. Kris Verduykt: “We moeten als politiek nu de moed hebben om te zeggen dat er vergunningen moeten worden gegeven.” Lees het complete verhaal over de vier Vlaamse cross-circuits in Noppennieuws 1.